di Mario Lucio Marras e Salvatore Taras
Li campagni sassaresi erani funtumaddi già in lu 1700 puru da viaggiadori isthragni chi viniani in viaggiu in Sardhigna e diziani cantu erani beddi l'orthi e l'aribari nosthri. Chisthi campagni abiani e hani ancora innommi avveru interessanti, cumenti si po vidè andendi a ischubià chisthi logghi in l'intorri di la ziddai.
Ma ischuminzemmu a videnni uniguanti, chi so liaddi a una cosa chi in Sassari è sempri isthadda abbundanti: l'eba. Tandu abemmu Setti funtani, Funtana Véglina, Funtana Niedda, Funtanazza, Funtana di la Figga, Funtana di lu Coibu. Ma vi so puru li baddi: Baddimanna, Baddi Simìna, Baddi Piddrosa, Baldhedda. A propositu di santi: Sant'Anaddoria, Santu Simpliciu, Santu Giaggu, Santa Baibara, Santu Bainzeddu, Santa Ussura, Sant'Elia. E poi althri curiosi: Trunconi, Li Cadduffi, Lu Regnu, Orthi di lu paradisu, Li Bombi, Lu Traineddu, Li Luzzani, Li Curuneddi, Li Giosi nobi, Logulentu, Predda niedda. Aggiugnimmu Tìngari, Giòschari, Màschari, Monti Tignosu, Giagumona, Giagamanna.
Caschunu di chisti innommi si miresci un'ipiegazioni: "Li Cadduffi" so li tazzi di la rodda d'un murinu, Funtana Véglina vo dì "Fontana vergine", Lu Regnu pari fussia lu loggu d'una reggia di lu re (Giudizi) di Torres, Li Bombi acchì sobr'a la portha farendi a Càniga vi so dui bocci chi parini bombi, Logulentu fossi da lu latinu "luculentus" chi vo dì "riccu, beddu, furthunaddu", Li Luzzani saristhia "tarrenu abbaddrinosu" ma puru "fuimmìggura ruia", Li Giosi nobi vo dì "l'orthareddi nobi".
E undì so tutti chisthi logghi? Vi ni dimmu uniguanti. Santu Giaggu, da la gesgia antigga, è lu chi oggi ciamemmu San Camillo, Li Cadduffi è più a ingiossu di lu depositu ATP, a manca farendi, a occi a Giagamanna, Setti funtani è più a ingiossu di l'ippodromo, Li Luzzani è tra Predda niedda e l'isthradoni pa' andà a L'Ariera, l'Orti di lu paradisu so tra l'ischumenzu di l'isthradoni chi fara a Porhutorra e la ferrovia pa' la mattessi ziddai, Santa Baibara è primma di Li Punti, a manca farendi e Sant'Anaddoria appena più in althu dabboi Caniga.
Chistha è soru una parthi di tuttu lu c'abemmu. Vi saristhiani avveru tanti cosi curiosi e interessanti, ma no zi pudimmu allarghà troppu. Ipiremmu d'abevvi fattu vinì a lu mancu la gana d'andà a zirchà voi puru innommi e logghi chi oramai so traifuimmaddi e tanta genti no sa undì è unu o l'althru. Chena abenni cuipa, s'intendi.
"Progetu realizadu cun sa partetzipatzione de sa Regione Autonoma de Sardigna - L.R. 26/97 subra sa limba e sa cultura sarda"